Inleiding:

De grote verscheidenheid aan medische hulpmiddelen, die nu wordt ontwikkeld en gebruikt is voor een belangrijk deel mogelijk geworden door het beschikbaar komen van nieuwe materialen, met name van kunststoffen. Hieraan liggen bekende eigenschappen van dergelijke materialen ten grondslag nl:

  • Gering gewicht
  • Eenvoudige fabricagetechnieken
  • Veelzijdige vormgevingsmogelijkheden
  • Moeilijk breekbaar
  • Goedkoop.

De chemische en fysische eigenschappen van kunststoffen kunnen nogal verschillen. De een is bros en hard de ander is zacht en taai, doorschijnend en niet doorschijnend.
Kunststoffen kunnen bijna nooit in hun oorspronkelijke staat worden gebruikt. Er dienen over het algemeen altijd stoffen te worden toegevoegd zoals daar zijn weekmakers, antioxidanten, warmtestabilisatoren, antistatica, glijmiddelen en kleurstoffen.

Het gevolg van de grote verscheidenheid aan eigenschappen is, dat geen enkele sterilisatiemethode universeel kan worden toegepast. Ook kun je zeggen dat geen enkele kunststof alle sterilisatie methodes kan door staan.
De leveranciers van producten die hergesteriliseerd kunnen worden dienen dan ook altijd op hun product informatie te vermelden welke sterilisatiemethode gebruikt moet worden om het product weer veilig te kunnen hergebruiken. Dit telt ook voor het reinigingsproces van deze producten. (EN-ISO 17664)

Wat zijn kuststoffen:

Kunststoffen zijn chemische producten afkomstig van fossiele brandstoffen waaraan weer andere materialen worden toegevoegd om tot de gewenste eigenschappen te komen. Kunststoffen kan je onderverdelen in drie groepen kunststoffen namelijk:

  • de thermoharders,
  • de thermoplasten
  • elastomeren.

Thermoharders:

Thermoharders of thermohardende polymeren, ook wel duroplasten genoemd, blijven hard als ze worden verhit, in tegenstelling tot de thermoplasten, die zacht worden bij verhitting. Thermoharders kunnen niet op dezelfde manier worden verwerkt als thermoplasten. Dit omdat een thermoharder na verwerking niet meer om te vormen is. Als een thermoharder wordt verhit, smelt het niet maar het ontleedt zich zonder vloeibaar te worden.

Voorbeelden:

  • epoxyhars
  • fenolformaldehyde
  • polyesterhars

 

Thermoplasten:

is een materiaal van kunststof dat bij sterke verhitting zacht wordt. Dit in tegenstelling tot thermoharder, materialen die hard blijven als ze verhit worden.
Deze materiaalgroep bestaat uit lineaire macromoleculen zonder dwarsverbindingen (hoewel soms een zekere vertakking kan optreden). In de moleculen zijn de bindingen covalent en sterk, terwijl de moleculen onderling slechts gebonden zijn door vanderwaalsbindingen. Deze laatste verbreken bij opwarmen.
De toepassing van thermoplasten heeft grote voordelen, omdat de zacht gemaakte materialen makkelijk in de juiste vorm kunnen worden gebracht, en bovendien gemakkelijk kunnen worden hergebruikt. In bepaalde omgevingen is het gedrag echter nadelig.
Voorbeelden:

  • polyetheen
  • polypropeen
  • polyvinylchloride
  • polystyreen

Elastomeren:

Zijn polymeren met rubberachtige eigenschappen. Het woord elastomeer komt van de woorden ‘elastisch’ en ‘mer’ (meros in het Grieks betekent deel, zoals in bijvoorbeeld ‘polymeer’ of ‘monomeer’) Een elastisch materiaal neemt weer zijn oorspronkelijke vorm aan na verwijdering van een externe belasting zolang de belasting binnen het kritische gebied valt. Indien de belasting gedurende lange tijd wordt aangehouden ontstaat een fenomeen dat men kruip noemt, de rek neemt toe onder constante belasting en dit resulteert in een permanente vervorming van het elastomeer.

Voorbeelden:

  • nitrilrubber
  • natuurrubber
  • styreen-butadiëenrubber

voorbeelden van toepassingen van kunststoffen in de gezondheidzorg zijn:

LDPE 

(lage dichtheid polyetheen) wordt gebruikt voor urinezakken, intraveneuze catheters

herkenbaar aan:

  • Vettig aanvoelen
  • Drijft op water
  • Krasbaar met vingernagel
  • Dooorzichtig
  • Kaarsgeur bij brandproef
     

HDPE

 (hoge dichtheid polyetheen) wordt gebruikt voor catheters, huis van bloedfilters

herkenbaar aan:

  • Vettig aanvoelen
  • Drijft op water
  • krasbaar met vingernagel
  • Opaak
  • Kaarsgeur bij brandproef

 

PP

(polypropeen) scharnier uit een stuk, folie voor verpakking van steriele artikelen, injectiespuiten

herkenbaar aan:

  • Vettig aanvoelen
  • Drijft op water
  • Niet krasbaar met vingernagel
  • Opaak
  • Snapverbindingen en integrale scharnier
  • Kaarsgeur bij brandproef
     

PMMA

(polymethylmethacrylaat) wordt gebruikt voor contactlenzen en botcement.

herkenbaar aan:

  • Zeer transparant (beter dan glas, zelfs UV-licht)
  • Makkelijk warmvervormbaar
  • Bij brandproef zoete geur en spettert 

PC

(polycarbonaat) wordt gebruikt voor onderdelen van bloedwxygeneratoren en dialyseapparaten als ook voor onbreekbaar beglazing

herkenbaar aan:

  • Transparant
  • Zeer slagvast
  • Zelfdovend 

PVC

(week gemaakt) (polyvinylchloride) wordt gebruikt voor folies, soepele slangen, bloedzakken, catheters, handschoenen, kunstleer ed.

herkenbaar aan:

  • Ongevuld => transparant met blauwe schijn op grote wanddiktes
  • Witte plooirand
  • Brandproef => zelfdovend en groene flits onderaan vlam

 

PA

(polyamide (nylon) wordt gebruikt voor operatie-instrumenten, hechtmateriaal, verpakking voor gesteriliseerde producten, Polyamide soorten kunnen nogal verschillen in hun eigenschappen.

herkenbaar aan:

  • Lage wrijvingscoëfficiënt => toepassing in wrijvingsystemen
  • Brandproef : verbrand haar

 

 
Banner

Inloggen



We hebben 2 gasten online